Bayamón...
El Pueblo del Chicharrón
Jugando
domino en "El Marino" , Bayamón 1940's |
Fundación:
Bayamón fue fundado en el año 1772, por Mario A. Rodríguez León.
Antes de Bayamón poseer sus calles, la comunicación con San
Juan se hacia por el río. Se tomaba una yola en el embarcadero y entraba
en la bahía por Palo Seco. Al regresar de San Juan, se entraba por el caño
de San Fernando de Cataño y se desembarcaba al final de la ciénaga en la hacienda
Santa Ana.
En 1791, se realiza el, primer plano del poblado por el comandante Don Ignacio
Mascró y Homar, ingeniero militar. Para el 1831, Bayamón se encontraba dividido
en los siguientes barrios: Hato Tejas, Pájaros, Palo Seco, Buena Vista, Pastel,
Cerro Gordo, Juan Ascencio, Guaraguao, Santa Oyala y Minillas. En 1878, hubo
cambios notables en la organización municipal, ya que el barrio Ascencio pasó
a ser parte del municipio de Aguas Buenas y el barrio Palo Seco aparece como
parte de Toa Baja. Para el 1878, Bayamón estaba compuesto por los siguientes
barrios: Palmas, Cataño,
Juan Sánchez, Hato Tejas, Pájaro, Santa Oyala, Buena Vista, Barrio Nuevo,
Dajaos, Guaraguao Arriba, Guaraguao abajo, Minillas, Cerro Gordo, Guaynabo,
Pueblo Viejo, Santa Rosa, Camarones, Sonadora y Guaraguao. Para el 1912, los
barrios Guaraguao, (Guaynabo), Pueblo Viejo, Santa Rosa y Sonadora, le son
retirados y pasaron a formar parte del Municipio de Guaynabo. Bayamón surge
a la historia como pueblo organizado en los, precisos momentos en que Puerto
Rico comienza a tener verdadera historia propia.
Localización: El
municipio de Bayamón está localizado en las colinas del norte central de la
isla. Por el norte colinda con Toa Baja y Cataño, al sur con Comerio y Aguas
Buenas, por el oeste con Toa Baja, Toa Alta, Naranjito y por el este con Guaynabo.
Superficie:
113.1 kilometros cuadrados / 43.5 millas cuadradas
Población:
224,044 (censo 2000)
Densidad
Poblacional: 1,980.9 por kilometro cuadrado / 5,610.2 por milla
cuadrada
Gentilicio:
Bayamoneses
|
Cognomento: |
El Pueblo del Chicharrón
|
|
|
Barrios:
Bayamon, Puerto RIco
|
Censo 2000:
Población por Barrios - Bayamón |
Habitantes |
| Bayamón
Pueblo |
5,336 |
| Buena
Vista |
15,878 |
| Cerro
Gordo |
34,161 |
| Dajaos
|
2,691 |
| Guaraguao
Abajo |
8,494 |
| Guaraguao
Arriba |
1,681 |
| Hato
Tejas |
46,528 |
| Juan
Sánchez |
25,747 |
| Minillas
|
42,617 |
| Nuevo
|
2,394 |
| Pájaros
|
32,855 |
| Santa
Olaya |
5,662 |
|
Total |
224,044 |
Información:
Negociado del Censo de los EE.UU. Censo 2000
Topografía: Por su
localización en el Llano Costanero del Norte, su territorio es mayormente plano.
Sin embargo, se puede mencionar el cerro La Peña con 1,811 pies y el cerro Vergaras
con 886 pies de altura.
Hidrografía: Cuenta
con el Río Bayamón, que figura entre los seis ríos más largos de Puerto Rico.
También lo riegan los ríos Hondo, Minillas, Bucarabones y Cuesta Arriba.
Industrias,
predominantes: Comercio y manufactura.
Salario
promedio: $291.37 semanal (1998)
Bandera:
El día 29 de marzo de 1977 la Asamblea Municipal de Bayamón aprobó
oficialmente la bandera de Bayamón y se enmendaron los errores que existían
en el escudo de Bayamón según la Resolución Núm. 59 del 8 de abril de 1971.
La actual bandera de Bayamón consiste en un campo blanco oficial de Bayamón
y fue bordada por la Sra. Gloria M. León. La bandera de Bayamón mantiene en
su diseño y colores, los mismos simbolismos del escudo municipal.
Escudo:
Este escudo es símbolo y síntesis de la historia y de los valores que distinguen
la ciudad de Bayamón. Los esmaltes principales del escudo plata y azul representan
las aguas del río Bayamón y recuerdan que fue en su rivera donde en 1549, se
estableció el primer ingenio hidráulico de Puerto Rico. La Santa Cruz, titular
de la Iglesia matriz de la municipalidad y nombre del antiguo ingenio azucarero
de la Santa Cruz, que fue el origen histórico del pueblo de Bayamón. Las flores
de guajana aluden directamente al cultivo e industria de la caña de azúcar que
tanta importancia social y económica tuvieron en el origen y desarrollo de Bayamón.
La corona mural de cinco torres, que se usa en el caso de los blasones de
ciudades, se le asignó a Bayamón como excepción para significar su extraordinario
desarrollo urbano, la magnitud de su población y la dignidad religiosa a que
eventualmente será exaltada de convertirse en sede episcopal. El lema IN HOC
SIGNO VINCES hace referencia al Emperador Constantino cuando, en el siglo
IV, tuvo la visión en la cual se le, prometía la victoria si aceptaba en su
estandarte la cruz del Cristianismo.
Escuelas
públicas desglosadas por nivel educativo.
Lista al día a: 08/07/2003
Región de Bayamón
Distrito Escolar: Bayamón I
|
Nombre |
Grado |
Teléfono |
Dirección |
|
NIVEL ELEMENTAL |
| ARTURO SOMOHANO
|
K-6
|
(787) 787-0938
|
PO BOX 3065,
P.R. 00959-3065 |
| AURELIO PEREZ MARTINEZ
|
K-6
|
(787) 787-1132
|
URB SANTA
ELENA BH 200 CALLE 6, P.R. 00957-0000 |
| BRAULIO DUEÑO COLON
|
K-6
|
(787) 785-0246
|
CALLE BRAULIO
DUEÑO, P.R. 00961-0000 |
| DOLORES ALVAREZ
|
K-6
|
(787) 797-2010
|
PO BOX 4158,
P.R. 00958-1158 |
| DR HIRAM GONZALEZ
|
K-6
|
(787) 785-2536
|
PO BOX 265,
P.R. 00957-0000 |
| DR. SANTOS J. SEPULVEDA
|
K-6
|
(787) 786-7625
|
PO BOX 3065,
P.R. 00959-3065 |
| EPIFANIO FERNANDEZ VANGA
|
K-6
|
(787) 786-7625
|
PO BOX 8774,
P.R. 00960-8774 |
| FAUSTINO SANTIAGO
|
PK-6
|
(787) 787-3251
|
URB JARDINES
DE CAPARRA, P.R. 00959-0000 |
| JOSE DAVILA SEMPRIT
|
PK-6
|
(787) 786-8820
|
PO BOX 6075
SUITE 1, P.R. 00960-0000 |
| JOSE JULIAN TAPIA
|
K-6
|
(787) 787-8969
|
RIO PLANTATION
CALLE 2, P.R. 00961-0000 |
| JUAN MORELL CAMPOS
|
K-6
|
(787) 786-5520
|
URB VILLA
RICA, P.R. 00959-0000 |
| LUDOVICO COSTOSO
|
EE
|
(787) 787-9792
|
CARR 2 STE
15 DRIVE IN PLAZA HATO TEJAS, P.R. 00959-5259 |
| MARTA VELEZ DE FAJARDO
|
K-6
|
(787) 797-1775
|
URB CANA 100
CALLE 11, P.R. 00957-0000 |
| NOEL ESTRADA |
K-6
|
(787) 797-3795
|
URB MIRAFLORES
CALLE 25FINALPR 00957-0000 |
| PAJAROS AMERICANOS
|
K-6
|
(787) 797-3832
|
PO BOX 265,
P.R. 00960-0000 |
| RAFAEL HERNANDEZ
|
K-6
|
(787) 797-2848
|
PO BOX 117,
P.R. 00961-0000 |
| RAFAEL MARTINEZ NADAL
|
K-6
|
(787) 785-1150
|
PO BOX 107061,
P.R. 00960-7061 |
| RAMON MORALES PEÑA
|
K-6
|
(787) 798-3773
|
URB RIVERVIEW,
P.R. 00959-0000 |
| REXVILLE ELEMENTAL
|
PK-6
|
(787) 797-5004
|
URB REXVILLE,
P.R. 00957-0000 |
| TOMAS CARRION MADURO
|
PK-6
|
(787) 785-3292
|
PO BOX 475,
P.R. 00960-0000 |
| VAN SCOY |
K-6
|
(787) 797-7335
|
PARCELAS VAN
SCOY, P.R. 00957-0000 |
| VIRGILIO DAVILA
|
K-6
|
787) 785-2378
|
CARR 2 SUITE
15, P.R. 00959-5259 |
|
NIVEL INTERMEDIO |
| INTERMEDIA CACIQUE AGÜEYBANA
|
7-9
|
(787) 780-9906
|
PO BOX 607061,
P.R. 00960-7061 |
| JUAN RAMON JIMENEZ
|
7-9
|
(787) 798-5428
|
DISTRITO ESCOLAR
I, P.R. 00961-0000 |
| MARIA VAZQUEZ DE UMPIERRE
|
7-9
|
(787) 797-5360
|
CARR 167 KM
15 HM 3, BO BUENA VISTA,P.R. 00957-0000 |
| PABLO CASALS |
7-9
|
(787) 797-1215
|
PO BOX 607071
SUITE 12, P.R. 00960-7071 |
| REXVILLE INTERMEDIA
|
7-9
|
(787) 797-3340
|
PO BOX 333,
P.R. 00960-0333 |
| WILLIAM RIVERA PONCE
|
7-9
|
(787) 780-3119
|
PO BOX 265,
P.R. 00960-0000 |
|
NIVEL PS - OTROS |
| ACADEMIA DE ADULTOS
|
1-12
|
(787) 785-3584
|
BOX 6695,
P.R. 00960-6695 |
|
NIVEL SECUNDARIO |
| PAPA JUAN XXIII
|
7-12
|
(787) 785-3449
|
URB VILLA
RICA, P.R. 00956-0000 |
|
NIVEL SEGUNDA UNIDAD |
| SU CACIQUE MAJAGUA
|
K-9
|
(787) 797-5480
|
PO BOX 1995,
P.R. 00956-9611 |
|
NIVEL SUPERIOR |
| FRANCISCO GAZTAMBIDE VEGA
|
10-12
|
(787) 799-0563
|
RR 5 BOX 7943,
P.R. 00956-9718 |
| PEDRO P CASABLANCA
|
10-12
|
(787) 782-1562
|
JARDINES DE
CAPARRA, P.R. 00959-0000 |
| REXVILLE SUPERIOR
|
10-12
|
(787) 797-1850
|
URB REXVILLE
CALLE 41 FINAL, P.R. 00957-0000 |
| SUPERIOR CACIQUE AGUEYBANA
|
10-12 |
(787) 780-9709
|
PO BOX 607061
BMS 598, P.R. 00960-7061 |
Región de Bayamón
Distrito Escolar: Bayamón II
|
Nombre |
Grado |
Teléfono |
Dirección |
|
NIVEL ELEMENTAL |
| ÁNGEL MISLAN HUERTAS
|
K-6
|
(787) 787-3726
|
Calle39, P.R.
00956-0000 |
| BERNARDO HUYKE
|
K-6
|
(787) 786-5275
|
PO Box 2831,
P.R. 00960-2831 |
| CARLOS ORAMA PADILLA
|
K-3
|
(787) 785-5630
|
PO Box 1468,
P.R. 00960-0000 |
| CARMEN GÓMEZ TEJERA
|
PK-6
|
(787) 785-1364
|
PO Box 9466,
P.R. 00960-0000 |
| CRISTÓBAL COLON
|
K-6
|
(787) 785-1190
|
C39 SANTA JUANITA
MAIL STATION SANTA JUANITA, P.R. 00956 |
| DIEGO TORRES VARGAS
|
K-6
|
(787) 786-3075
|
Urb. MAGNOLIA
GARDENS V1 Calle 20, P.R. 00956-0000 |
| FRANCISCO OLLER
|
PK- 4-6
|
(787) 785-6393
|
Urb. MAGNOLIA
GARDENS VI Calle 20, P.R. 00956-0000 |
| GUARAGUAO CARRETERA
|
1-6
|
(787) 787-9774
|
PO Box 4314,
P.R. 00958-1314 |
| INÉS MARIA MENDOZA
|
K-6
|
(787) 780-8232
|
PO Box 916,
P.R. 00960-0000 |
| JOSÉ ANDINO Y AMEZQUITA
|
K-6
|
(787) 798-1265
|
PO Box 8417,
P.R. 00960--0000 |
| JOSÉ CAMPECHE
|
K-6, EE
|
(787) 786-1580
|
Urb. SANTA
JUANITA CALLE ROBLE SECC 11, P.R. 00956-0000 |
| JOSEFINA BARCELÓ
|
K-6
|
(787) 798-0405
|
RIGEL SECC
12 IRLANDA HEIGHTS, P.R. 00956-0000 |
| JOSEFITA MONSERRATE DE
SELLES |
K-6
|
(787) 785-2238
|
PO Box 138,
P.R. 00956-0138 |
| JULIO RESSY |
K-6
|
(787) 799-4950
|
BOX 8418 Suite
67, P.R. 00956 |
| RAFAEL COLON SALGADO
|
K-6
|
(787) 799-0333
|
PO Box 1244,
P.R. 00960-0000 |
| RAÚL JULIA (FLAMBOYAN
GARDENS) |
K-6
|
(787) 785-9140
|
PO Box 8150,
P.R. 00959-0000 |
| MARÍA E BAS DE VÁZQUEZ
|
K-6
|
(787) 786-5586
|
PO Box 1221,
P.R. 00960-1221 |
|
NIVEL INTERMEDIO |
| DR. JOSÉ PATÍN
|
EE
|
(787) 785-0010
|
Urb. LOMAS
VERDES CALLE JACINTO Esq. DRAGON, P.R. 00956-0000 |
| JESÚS SÁNCHEZ ERAZO
|
7-9
|
(787) 787-4831
|
Urb. SANTA
JUANITA CALLE MARTIZ SECC 9, P.R. 00956-0000 |
| JOSÉ ANTONIO DÁVILA
|
7-9
|
(787) 785-2292
|
PO Box 132,
P.R. 00960-0000 |
| MARIA E RODRÍGUEZ
|
7-9
|
(787) 798-4970
|
PO Box 6850,
P.R. 00960-0000 |
| MARIANO FELIU BALSEIRO
|
7-9
|
(787) 785-9185
|
Urb. LOMAS
VERDES Carr. 831, P.R. 00956-0000 |
| PADRE RUFO M FERNÁNDEZ
|
7-8
|
(787) 786-3794
|
PO Box 104,
P.R. 00956-0000 |
|
NIVEL PS - OTROS |
| TROQUELERIA Y HERRAMENTAJE
|
13-14
|
(787) 786-1834
|
Urb. INDUSTRIAL
MINILLAS, P.R. 00959-0000 |
|
NIVEL SECUNDARIO |
| LUIS PALES MATOS
|
7-12
|
(787) 786-4275
|
Urb. SANTA
ROSA 100 Calle11, P.R. 00959-0000 |
| MIGUEL MELÉNDEZ MUÑOZ
|
9-12
|
(787) 799-7300
|
PO Box 3169,
P.R. 00960-3169 |
|
NIVEL SEGUNDA UNIDAD |
| ANDRÉS C GONZÁLEZ
|
K-9
|
(787) 797-6580
|
RR 8 BOX 1995
MSC 223, P.R. 00956-0000 |
| JOSE M TORRES
|
K-9
|
(787) 730-0090
|
PO Box 1995
MSC 156, P.R. 00956-1995 |
| NUEVA ESCUELA SU DE
|
K-9
|
(787) 730-5613
|
RR 5 BOX 5829
Suite 6, P.R. 00956-5829 |
|
NIVEL SUPERIOR |
| AGUSTÍN STAHL
|
10-12
|
(787) 785-1279
|
Calle PARQUE
Esq. BETANCES BOX 425, P.R. 00956-0000 |
| MIGUEL DE CERVANTES SAAVEDRA
|
10-12
|
(787) 785-4065
|
PO Box 2728,
P.R. 00960-2728 |
| TOMAS CONGAY |
10-12
|
(787) 785-3414
|
APARTADO 254,
P.R. 00956-0000 |
Himno:

Barberia
en Bayamón 1941. ¿La reconoces?
Por:
Ramón Luis Rivera
Bayamón,
ciudad hermosa
orgullosa de su ayer
al mirar hacia el futuro
ves un nuevo amanecer.
En
tu gente la esperanza
son tus hijos tu primor
porque luchan sin descanso
por triunfar y darte honor.
Bayamón,
mi ciudad
mi lugar es aquí
porque quiero luchar
en tu suelo hasta morir.
Bayamón,
mi ciudad
orgulloso estoy de ti
de tu amor cantaré,
en un himno al porvenir.
Bayamón,
mi ciudad
mi lugar es aquí
porque quiero luchar
en tu suelo hasta morir.
|
Eventos: |
Fiestas Patronales Santa Cruz - Mayo
Natalicio José Celso Barbosa - Julio
Festival del Chicharrón - Julio
Festival de Artesanía - Julio |
|
Lugares De Interés: |
Casa Alcaldía
Coliseo Rubén Rodríguez
Estadium Juan Ramón Loubriel
Monumento José Celso Barbosa
Museo Franciso Oller
Parque Central de Bayamón
Parque De Las Ciencias
Teatro Braulio Castillo |
|
Ilustres: |
Dr. José Celso Barbosa - Médico, periodista político y poeta
(biografia)
Santiago Polanco Abreu - Representante y Comisionado Residente en Washington
(biografia)
Braulio Castillo Cintrón (1933- ) - Actor
(biografia)
Lucesita Benítez - Cantante
(biografia)
Francisco Oller - Pintor
Chuito el de Bayamón (1900- 1979) - Trovador música típica
Francisco Manrique Cabrera
José Antonio Dávila
Gonzalo Núñez
Isabel Gutiérrez del Arroyo |
División Político
Administrativa:
Alcaldes de Bayamón 1772 - Presente
|
Año |
Alcalde |
Año |
Alcalde |
|
1772-1773 |
José Ramírez de Arellano |
1868 |
Andrés Vega |
|
1774 |
Manuel de Guzmán |
1870 |
Octavio Ortíz Zarate |
|
1775-1776 |
Bernabé Dávila |
1871 |
G. Quiara |
|
1777-1789 |
Lucas de Fuentes |
1871 |
Vicente Rodríguez |
|
1800-1802 |
Lucas Antonio de Fuentes |
1871-1872 |
Anastasio Maisonet |
|
1803 |
Tomás de Rivera |
1874 |
José Arvelo Calzadilla |
|
1806 |
Miguel Dávila |
1874-1875 |
Marcial Colón |
|
1807 |
Miguel Ramírez de Arellano |
1876-1879 |
Manuel Fernández Umpierre |
|
1810 |
Alonso Dávila |
1879-1880 |
Bernardo Pérez |
|
1812 |
Juan Francisco de Fuentes |
1880-1881 |
Manuel Capetillo |
|
1812-1813 |
Francisco Ruíz y Pena |
1881-1883 |
Manuel García Martín |
|
1814 |
Luis Ramírez de Arellano |
1883-1884 |
Bernardo Pérez |
|
1814 |
Laureano Ramos |
1884-1895 |
Eugenio Santaella Cortón |
|
1818-1819 |
Manuel de Villalba |
1895-1897 |
José Alonso González |
|
1820 |
Miguel de Andino |
1897 |
Manuel Valdés |
|
1820 |
Francisco Ruíz y Pena |
1897-1898 |
Félix Pérez Rivera |
|
1821-1822 |
Alonso Dávila |
1898-1904 |
Juan Matéu García |
|
1823-1824 |
Miguel de Andino |
1905-1910 |
Virgilio Dávila |
|
1825-1826 |
José Riguera |
1910-1911 |
Lcdo. Manuel Gaetan Barbosa |
|
1826 |
Pedro Vassallo |
1912-1914 |
Lcdo. Rafael Díaz Cintrón |
|
1827 |
Tomás Pacanins |
1915-1918 |
Lcdo. Ignacio Carballeira Canellas |
|
1828-1831 |
José de Rivera |
1919-1920 |
Lcdo. José Oller Díaz |
|
1831 |
Tomás Prieto |
1920-1924 |
Dr. Ramón Luis Rodríguez |
|
1832 |
Joaquín Goyena |
1924-1929 |
Lcdo. Enrique Ponsa Paies |
|
1837-1841 |
Miguel de Andino |
1928-1933 |
José Dolores Miranda |
|
1841-1843 |
Francisco de Paula Cepero |
1933-1934 |
Dr. Juan C. Rodríguez |
|
1843-1846 |
Antonio Padrón |
1934-1944 |
Ángel Rivera Rodríguez |
|
1847 |
Mariano Vassallo |
1944-1948 |
Rafael Torrech Genoves |
|
1847 |
Tomás Prieto |
1948-1952 |
Ramón Espinosa |
|
1849 |
Ramón Suarez |
1952-1960 |
Rafael Torrech Genoves |
|
1849 |
Arturo O'Neill |
1960-1964 |
Julio "Tulio" López Corbera |
|
1850 |
Escolástico Fuentes |
1964-1968 |
Julio Castro Rodríguez |
|
1851-1852 |
Felix O'Neill |
1968-1972 |
Guillermo Campos Ayala |
|
1853 |
Andrés Vega |
1972-1976 |
Lcdo. Manuel Aponte Borrero |
|
1856-1859 |
Francisco Jiménez Prieto |
1976-2000 |
Ramón Luis Rivera Rivera |
|
1860 |
Andrés Vega |
2000- Presente |
Ramón Luis Rivera, hijo |
|
1861-1862 |
Francisco de Aguilar |
|
|
|
1863-1864 |
Antonio de Aramburu |
|
|
|
1864 |
José Sicardó |
|
|
|
1867 |
José Muñoz |
|
|
Información: Bayamón
Desarrollo Urbano Durante el Periodo Pre-Industrial 1509-1946, páginas 9 y 10.
|
Alcalde: |
Hon. Ramón L. Rivera, hijo (PNP)
P.O. Box 1588
Bayamón, P.R. 00960-1588
(787) 780-5552 |
|
Como
llegar a Bayamón desde San Juan.
arriba
|